啥是 Fibonacci 數列?

啥是 Fibonacci 數列?

-- 花蕊, 松果, 螺仔殼, 果子, 風颱, 甚至螺仔 galaksi, lóng 展示 Fibonacci 數列.

Siáⁿ sī Fibonacci sò͘-lia̍t?

-- Hoe-lúi, siông-kó, lê-á khak, kóe-chí, hong-thai, sīm-chì lê-á galaksi, lóng tián-sī Fibonacci sò͘-lia̍t.

By Marcus du Sautoy, 2022-3-5, BBC Science Focus

1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21... Fibonacci 數列. 數列 ê 每一个數 lóng 是由伊頭前兩个數相加所產生. 所致, 閣來 ê 數是 13+21 = 34. 這是上單純 ê 一再數列, 每个數 ê 產生是數列頭前 ê 數 ê 方程式. 

1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21... Fibonacci sò͘-lia̍t. Sò͘-lia̍t ê múi chi̍t-ê sò͘ lóng sī iû i thâu-chêng nn̄g-ê sò͘ sio-ke só͘ sán-seng. Só͘-tì, koh lâi ê sò͘ sī 13+21 = 34. Che sī siōng tan-sûn ê it-chài sò͘-lia̍t, múi-ê sò͘ ê sán-seng sī sò͘-lia̍t thâu-chêng ê sò͘ ê hong-thêng-sek. 

藏 tī 這个數列內面有一个數學 ê 重要數字: 黃金比例. 黃金比 kō͘ 希臘字母 φ /fai/ 表示. 這个數 kài 成 π /phai/, 有無限 ê 小數延伸, 無規律. 伊 ê 起頭是 φ /fai/ = 1.61803...  伊 ê 定義是 AxB 矩形 ê 比例, 其中 A/B ê 比率是 (A+B)/A.

Chhàng tī chit-ê sò͘-lia̍t lāi-bīn ū chi̍t-ê sò͘-ha̍k ê tiōng-iàu sò͘-jī: n̂g-kim pí-lē. N̂g-kim pí kō͘ Hi-lia̍p jī-bó φ /fai/ piáu-sī. Chit-ê sò͘ kài sêng π /phai/, ū bû-hān ê sió-sò͘ iân-sin, bô kui-lu̍t. I ê khí-thâu sī φ /fai/ = 1.61803...  I ê tēng-gī sī AxB kí-hêng ê pí-lē, kî-tiong A/B ê pí-lu̍t sī (A+B)/A.

濟濟藝術家看這是完美 ê 畫布比例. 咱若 kō͘ Fibonacci 數列 ê 一个數予伊頭前彼个數除 (例, 5/3), Fibonacci ê 數 lú 大, 這个分數 tō lú 接近黃金比例. Fibonacci 數列有一个關係黃金比例 ê 公式, 毋免計算所有頭前 ê 數. 

Chē-chē gē-su̍t-ka khòaⁿ che sī oân-bí ê ōe-pò͘ pí-lē. Lán nā kō͘ Fibonacci sò͘-lia̍t ê chi̍t-ê sò͘ hō͘ i thâu-chêng hit-ê sò͘ tû (lē, 5/3), Fibonacci ê sò͘ lú tōa, chit-ê hun-sò͘ tō lú chiap-kīn n̂g-kim pí-lē. Fibonacci sò͘-lia̍t ū chi̍t-ê koan-hē n̂g-kim pí-lē ê kong-sek, m̄-bián kè-sǹg só͘-ū thâu-chêng ê sò͘. 

Chiah-ê 數猶有一寡神祕. 例, 敢有無限濟 ê Fibonacci 數同時 mā 是質數? Cck* 2, 3, 5, kap 13. 阮干焦知影有 51 个 Fibonacci 質數, m̄-koh, 敢有濟 kah 無限? [* cck = 親像講]

Chiah-ê sò͘ iáu-ū chi̍t-kóa sîn-pì. Lē, kám ū bû-hān chē ê Fibonacci sò͘ tông-sî mā sī chit-sò͘? Cck* 2, 3, 5, kap 13. Goán kan-ta chai-iáⁿ ū 51-ê Fibonacci chit-sò͘, m̄-koh, kám ū chē kah bû-hān? [* cck = chhin-chhiūⁿkóng]

https://www.sciencefocus.com/science/what-is-the-fibonacci-sequence