3500 年前墜落地球 ê 隕石, 予青銅時代 ê 獵人磨做箭頭
3500 nî chêng tūi-lo̍h tē-kiû ê ún-chio̍h, hō͘ chheⁿ-tâng sî-tāi ê la̍h-jîn bôa chò chìⁿ-thâu
By Jennifer Nalewicki, 2023-8-11, Space.com
19 世紀尾, 考古學家 tī Suisse Morigen 青銅時代民居所在發現一个箭頭. 彼時以來, 這件 3000 年歷史 ê 文物一直收藏 tī Bern 歷史博物館.
19 sè-kí bóe, khó-kó͘ ha̍k-ka tī Suisse Morigen chheⁿ-tâng sî-tāi bîn-ki só͘-chāi hoat-hiān chi̍t-ê chìⁿ-thâu. Hit-sî í-lâi, chit-kiāⁿ 3000 nî le̍k-sú ê bûn-bu̍t it-ti̍t siu-chhàng tī Bern Le̍k-sú Phok-bu̍t-koán.
今, 分析發現, 彼个 mi̍h 毋是普通箭頭 -- he 是 kō͘ 一粒 3500 年前墜落地球 ê 隕石做 ê, 刊 tī 9 月號 "考古科學期刊" ê 一篇研究 án-ne 寫.
Taⁿ, hun-sek hoat-hiān, hit-ê mi̍h m̄-sī phó͘-thong chìⁿ-thâu -- he sī kō͘ chi̍t-lia̍p 3500 nî chêng tūi-lo̍h tē-kiû ê ún-chio̍h chò ê, khan tī 9 goe̍h hō "Khó-kó͘ Kho-ha̍k Kî-khan" ê chi̍t-phiⁿ gián-kiù án-ne siá.
"外觀, he kài 成生鉎 ê 一般箭頭," 第一作者 Beda Hofmann, Bern 自然歷史博物館 ê 礦物 hām 隕石策展兼館長, án-ne kā Live Science 講. In ê 分析顯示 "he 猶保存 kài chē ê 金屬."
"Gōa-koan, he kài sêng seⁿ-sian ê it-poaⁿ chìⁿ-thâu," tē-it chok-chiá Beda Hofmann, Bern Chū-jiân Le̍k-sú Phok-bu̍t-koán ê Khòng-bu̍t hām Ún-chio̍h chhek-tián kiám koán-tiúⁿ, án-ne kā Live Science kóng. In ê hun-sek hián-sī "he iáu pó-chûn kài chē ê kim-sio̍k."
研究報告講, 包括 X 光 ê 分層掃描 (電腦影像), gamma 光譜儀 (一種檢測 gamma 射線材料 ê 方法) 多種方法顯示, 這个手面大細 ê 箭頭毋但有地球無天然存在 ê alumi-26 isotype, mā 有各種隕石 lóng 有 ê 鐵 hām nickel 合金 ê 痕跡.
Gián-kiù pò-kò kóng, pau-koat X-kng ê hun-chân sàu-biâu (tiān-náu iáⁿ-siōng), gamma kng-phó͘-gî (chi̍t-chióng kiám-chhek gamma siā-sòaⁿ châi-liāu ê hong-hoat) to-chióng hong-hoat hián-sī, chit-ê chhiú-bīn tōa-sè ê chìⁿ-thâu m̄-nā ū tē-kiû bô thian-jiân chûn-chāi ê alumi-26 isotype, mā ū kok-chióng ún-chio̍h lóng ū ê thih hām nickel ha̍p-kim ê hûn-jiah.
No comments:
Post a Comment