Saturday, July 29, 2023

宇宙有偌濟 galaksi?

宇宙有偌濟 galaksi? 比你想 ê 加濟真濟

Ú-tiū ū gōa-chē galaksi? Pí lí siūⁿ ê ke chē chin chē

By Toby Saunders, 2023-7-25, BBC Science Focus


性命, 宇宙, 萬物, 咱有真濟問題, 毋過今咱干焦注心一項: 宇宙有偌濟 galaksi*? [* galaksi /ga.lak.si/ = galaxy, mā kiò chheⁿ-hē (星系)]

Sèⁿ-miā, Ú-tiū, bān-mi̍h, lán ū chin chē būn-tê, M̄-koh taⁿ lán kan-ta chù-sim chi̍t-hāng: Ú-tiū ū gōa-chē galaksi*? [* galaksi /ga.lak.si/ = galaxy, mā kiò chheⁿ-hē (星系)]


Tī 月球, 太陽, 以及咱太陽系內底 ê 其他 kiâⁿ-chheⁿ (行星) 以外, 猶有 galaksi -- he tī 引力作用下倚做伙, 是由巨大集合 ê  塵埃, 氣體, 定星*, 以及其他太陽系所組成, 大部份情形 mā  包含烏空. [* tiāⁿ-chheⁿ (定星) mā kiò hêng-chheⁿ (恆星)]

Tī Goe̍h-kiû, Thài-iông, í-ki̍p lán thài-iông hē lāi-té ê kî-thaⁿ kiâⁿ-chheⁿ (行星) í-gōa, iáu ū galaksi -- he tī ín-le̍k chok-iōng hā óa chò-hóe, sī iû kī-tāi chi̍p-ha̍p ê tîn-ia, khì-thé, tiāⁿ-chheⁿ*, í-ki̍p kî-thaⁿ thài-iông hē só͘ cho͘-sêng, tōa pō͘-hūn chêng-hêng mā  pau-hâm o͘-khang. [* tiāⁿ-chheⁿ (定星) mā kiò hêng-chheⁿ (恆星)]

千百年來, galaksi 和宇宙 ê 構成一直吸引天文學家. 逐工咱 lóng 猶 teh 發現新 ê galaksi, 不斷擴大咱對已知宇宙 ê 了解.

Chheng-pah nî lâi, galaksi hām Ú-tiū ê kò͘-sêng it-ti̍t khip-ín thian-bûn ha̍k-ka. Ta̍k-kang lán lóng iáu teh hoat-hiān sin ê galaksi, put-toān khok-tōa lán tùi í-chai Ú-tiū ê liáu-kái.


既然咱猶 teh 增加對宇宙 ê 了解, 欲完全清楚回答到底攏總有偌濟 galaksi, cpt* 是無可能. 毋過, 這袂阻止科學家試圖回答這个問題. 今阮有一个合理 ê 估計. [* cpt = chhap-put-to]

Kì-jiân lán iáu teh cheng-ka tùi Ú-tiū ê liáu-kái, boeh oân-choân chheng-chhó hôe-tap tàu-té lóng-chóng ū gōa-chē galaksi, cpt* sī bô khó-lêng. M̄-koh, che bē chó͘-chí kho-ha̍k-ka chhì-tô͘ hôe-tap chit-ê būn-tê. Taⁿ goán ū chi̍t-ê ha̍p-lí ê kó͘-kè. [* cpt = chhap-put-to]


最近 ê 估計 kā 阮講, tī 觀察會到 ê 宇宙內面, 可能有 2 兆* 个 galaksi. [* 兆 = 10^12]

Chòe-kīn ê kó͘-kè kā goán kóng, tī koan-chhat ē-kàu ê Ú-tiū lāi-bīn, khó-lêng ū 2-tiāu* ê galaksi. [* tiāu = 10^12]


https://www.sciencefocus.com/space/how-many-galaxies-are-in-the-universe/


No comments:

Post a Comment

ùi 月球看地球

Ùi Goe̍h-kiû an-chēng ê piáu-bīn khòaⁿ, Tē-kiû ká-ná chi̍t-lia̍p bêng-liāng, chū-sin teh tńg ê kiû. In-ūi siū-tio̍h tiâu-se̍k ê só-tiāⁿ, i c...